Geopolityczne znaczenie Europy Środkowej

Europa Środkowa z punktu widzenia potencjału ludnościowego a także gospodarczego, nie pewna swoich tożsamości, po części mentalnie i intelektualnie zdominowana przez Zachód, może wydawać się regionem, który we współczesnym  świecie  nie ma do odgrywania  jakiejś znaczącej roli.

Inaczej jednak będzie, jeśli spojrzymy na ten obszar z punktu widzenia geopolitycznego w szerszym kontekście zarówno integracji europejskiej jak i globalnych przemian światowej polityki.

Nie ulega dziś wątpliwości, że  unijna Europa znajduje się pod rosnącym naciskiem otoczenia międzynarodowego. Przesuwanie się  centrów  gospodarczych pozbawiły dziś świat zachodni monopolu, jaki zdawał się posiadać po zakończeniu zimnej wojny. Uwolnione możliwości Wspólnot Europejskich po 1989 wraz z nową wspólną walutą czyniły Europę w oczach niektórych komentatorów „Superstar”. Szybko jednak ujawniły się również słabości unijnej Europy. W szczególnie silny sposób uwydatnił to ostatni i wciąż trwający kryzys gospodarczy. Europa jest znacznie słabsza i wystawiona na liczniejsze zagrożenia niż sobie to wyobrażano jeszcze dekadę temu.

Trudności gospodarcze i presja zewnętrzna mogą spowodować, że stolice zachodnie uznają, że pełniejsza integracja Europy Środkowej jest procesem zbyt kosztownym – inwestycją, która im się nie opłaca.  Wtedy przeważyć mogła by opcja budowania przyszłościowej strategii w oparciu o zintegrowane działanie jedynie bogatych i najbardziej rozwiniętych krajów zachodnioeuropejskich. Takie pomysły pojawiły się w sposób bardziej wyrazisty, gdy Paryż zaczął wysuwać pomysły silniejszego zintegrowania strefy euro. W skrajnym wypadku, jeśli kryzys finansowo-gospodarczy zacząłby się pogłębiać i przedłużać, przeważyć może  opcja „ratuj się kto może”, przy której decydujące staną się egoizmy poszczególnych państw.

Można jednak argumentować, że taka strategia nie uratuje pozycji państw Europy Zachodniej. Jak się wydaje w najwydatniej dostrzegają to  Niemcy.  Żadne z państw Unii Europejskiej nie jest samodzielnie dostatecznie duże, aby podołać współczesnym wyznawaniem.

Można też  w tej sytuacji argumentować, że pełna integracja  Europy Środkowej, stanowi warunek sine qua non utrzymania przez Unię (a więc i jej członków) dotychczasowej silnej pozycji w świecie. Prowincjonalizację unijnej Europy można powstrzymać jedynie poprzez jej rozwój, a nie przez ograniczanie. Potencjał demograficzny i gospodarczy  Europy Środkowej, mimo wszystkich trudności, to kapitalny czynnik mogący ułatwić całej Unii zachowanie pozycji gracza światowego.

Istotna jest też geografia. Region Europy Środkowej decyduje o bezpośrednim dostępie Unii do najistotniejszych dla niej geopolitycznie terenów – Azji Centralnej. Dzięki Europie Środkowej Unia zyskuje też silną pozycję wobec Rosji, którą Unia może do siebie przyciągać,  nie musząc się przed nią bronić.

Europa Środkowa stanowi więc dzięki roli jaką może odegrać w podtrzymaniu pozycji całego kontynentu, szalenie istotny i niemal kluczowy region geopolityczny.

Reklamy
%d blogerów lubi to: